Hızlı USB Sürdü Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz

Aynı kapasitedeki iki USB bellek, fiyat etiketleri neredeyse eşit olsa bile aynı işi çok farklı sürelerde bitirir. 8 GB'lık bir video dosyasını biri iki dakikada aktarır, diğeri yarım saat boyunca sizi bekletir. Fark kapasitede değil; kontrolcü kalitesinde, NAND tipinde ve arayüz sürümünde. Aşağıda bir USB sürücü seçerken bakmanız gereken teknik detayları, pazarlama dilinden arındırarak sıraladık.

Arayüz Sürümü: İlk Filtreniz

Kutu üzerindeki "USB 3.0", "USB 3.2 Gen 1" gibi ifadeler teorik bant genişliğini anlatır. Gerçek transfer hızını değil. Ama bu yine de ilk eleme kriteriniz olmalı, çünkü USB 2.0 bir sürücü ne kadar iyi kontrolcü taşısa da 35-40 MB/s bandını aşamaz.

• USB 2.0: Teorik 480 Mbps, pratikte 30-40 MB/s. Sadece küçük belgeler ve kurulum medyası için.
• USB 3.2 Gen 1 (eski adı 3.0 / 3.1 Gen 1): Teorik 5 Gbps. İyi bir bellekte 150-420 MB/s okuma görebilirsiniz.
• USB 3.2 Gen 2: Teorik 10 Gbps. 900 MB/s üzerine çıkan SSD tabanlı modellerde anlamlı.
• USB-C konektör: Hız garantisi değil, sadece fiş biçimi. USB 2.0 hızında USB-C bellekler yaygın.

Bir başka nokta: sürücü ne kadar hızlı olursa olsun, taktığınız port aynı sürümü desteklemiyorsa hız portun seviyesine düşer. Masaüstünde ön paneldeki portlar genellikle daha yavaş ve daha az stabildir; kasa arkasındaki anakart portlarını tercih edin.

Okuma Hızı Değil, Yazma Hızı Belirleyicidir

Üreticiler genellikle sadece okuma hızını öne çıkarır. Oysa dosyaları belleğe kopyalarken yazma hızı devreye girer ve bu değer çoğu üründe okumanın üçte biri kadardır. 400 MB/s okuma yazan bir modelin yazma hızı 40 MB/s olabilir.

Neden bu kadar fark var?

• NAND tipi: SLC ve MLC bellekler daha hızlı ve dayanıklıdır ama pahalıdır. Ucuz sürücülerde TLC veya QLC kullanılır.
• SLC önbellek: Bazı modeller ilk birkaç GB'ı hızlı yazar, önbellek dolunca hız dramatik biçimde düşer. Büyük dosya transferinde bu düşüşü mutlaka hesaba katın.
• Kontrolcü: Çok kanallı kontrolcüler paralel yazma yapar. Tek kanallı ucuz kontrolcüler kapasiteyi verir, hızı vermez.
• DRAM önbellek: Flash bellek çubuklarında nadirdir; SSD tabanlı taşınabilir sürücülerde bulunur ve rastgele erişimi belirgin biçimde iyileştirir.

Dosya Tipi ve Dosya Sistemi Etkisi

Aynı sürücüye 10 GB'lık tek bir film ile 10 GB'lık 50.000 küçük dosya kopyalamak bambaşka deneyimlerdir. Küçük dosyalarda kontrolcünün rastgele erişim (IOPS) performansı devreye girer ve hız 5-10 MB/s'ye kadar inebilir.

Pratik çözüm

1. Çok sayıda küçük dosyayı önce tek bir arşiv (ZIP) dosyasına toplayın, sonra kopyalayın.
2. Video arşivi taşıyacaksanız gereksiz büyüklükleri önce kaynağında azaltın; kalite kaybı olmadan sıkıştırma yöntemlerini anlattığımız yazı bu noktada işinizi kolaylaştırır.
3. Kopyalama sırasında sürücüyü çıkarmayın; yarım kalan yazma işlemleri dosya sistemi hatalarına yol açar.

Dosya sistemi seçimi de kritik. Karşılaştırma tablosu:

4 GB üstü tek dosya taşıyacaksanız exFAT tek makul seçenektir. FAT32 biçimlendirilmiş bir bellekte büyük dosya kopyalarken alınan "dosya çok büyük" hatası, kapasite değil dosya sistemi kaynaklıdır.

Satın Almadan Önce ve Sonra Kontrol Listesi

Etiketteki değerler yerine kendi ölçümünüze güvenin. Yeni bir bellek aldığınızda ilk yapılacaklar:

• Gerçek kapasiteyi doğrulayın. Piyasada 512 GB yazan, aslında 32 GB olan sahte sürücüler dolaşıyor. Kapasiteyi doldurma testi yapan araçlarla kontrol edin.
• Yazma hızını ölçün. 5-10 GB'lık gerçek bir dosyayı kopyalayıp süreye bakmak bile yeterli bir gösterge verir.
• Isınmaya dikkat edin. Uzun transferlerde aşırı ısınan metal gövdeli modellerde termal kısıtlama görülür, hız düşer.
• Gövde ve kapak. Kapağı ayrı olan modellerin kapağı kaybolur; kaydırmalı yapılar daha kullanışlıdır.
• Garanti süresi. Uzun garanti, üreticinin NAND kalitesine dair dolaylı bir sinyaldir.

Bir USB bellek hızı testinde sadece ilk 30 saniyeye bakmayın. Önbellek dolduktan sonraki ortalama hız, gerçek performansı gösteren tek sayıdır.

Kapasite ne kadar olmalı?

• 32-64 GB: İşletim sistemi kurulum medyası, belge taşıma.
• 128-256 GB: